Timu Orographic

timu vaʻaiga

E tele ituaiga o timu faʻamoemoe i le amataga ma uiga o taʻitasi. O se tasi o na mea o le timu vaʻaiga. E tupu pe a tuleia le ea malulu mai le sami agai i se mauga ma ui atu i luga o se malifa. I lenei eria o le autu o le fesoʻotaʻiga i le va o le lalolagi luga ma le ea.

I lenei tusitusiga o le a matou taʻuina atu ia te oe mea uma e te manaʻomia e iloa e uiga i le vaogagana timuga, ona uiga ma lona taua e.

Aotelega uiga

timu faʻafanua ata

O le timu timuga e tupu pe a oʻo le sau o le ea mai le sami ma pasia luga o se mauga maualuluga. O loʻo molia le 'ea i le ausa o le vai ma e alu i totonu o se malulu malulu tele i le maualuga. O ii na te faʻateʻaina uma timuga ona alu ifo ai lea mai le mauga ma le vevela e maualuga atu nai lo le tasi na toʻulu.

O lenei timu e le gata e taua mo le faʻasao o le natura o meaola faanatura ma na punaʻoa, ae e taua foi mo nisi vaega tino o le lalolagi faiga. O le tele o vaitafe e fananau mai i mauga maualuluga ma e fafagaina e timuga. O lologa, eleele solo ma vaitafe e masani ona afaina ile malosi o le timu. I vaega e malifa malifa e masani lava fua tele faʻaleagaina talu ai e sili atu ona faigofie mo le timu e fufulu eseʻafu.

Fausiaina o timuga

ao matala

O le a tatou vaʻavaʻai poʻo a ni uiga e tatau ona i ai i le siʻosiʻomaga ina ia mafai ai ona fausiaina timuga. Matou te manatu o se vaega tele o le ea ma se aofaʻiga tele o ausa vai e sau mai le sami. A o ia minoi ia tamoe i se mauga. A oso le ea ua amata ona malulu. O le taimi lena o cloud orographic fausia ma avea o se punavai o timuga. O ao e faia e le faʻaputuga o ausa o le vai ma faʻaputuputu ao ua fausiaina. O ao faʻafanua e mafai ona maua uma ai timuga ma matagi malolosi.

E faʻamoemoe lava i le aofaʻi o ausa o le vai e alu aʻe ma le eseʻesega o le vevela o le maualuga ma le lalolagi. O le tele o le eseʻesega ole vevela, o le televave foi o le ausa o le suavai faʻapipiʻi ma o le lapoʻa e avea i nei ao. A faʻalavelave le tafe a le ea e le iai o se maupuepue poʻo se mauga ua faʻamalosia e aʻea. O nei suiga i le itu o le ea o le mafuaʻaga lea o le suia o suiga o le tau.

O le siʻitia o le ea malulu i luga o le laueleele e le lava mo timuga e tupu. E masani ona tupu lenei mea pe a oʻo mai matagi i le siʻosiʻomaga. E le gata e tatau ona susū le ea, ae o le vevela e tatau ona malulu pei o e faʻatupu vave ai le faʻapuʻupuʻu ma le faʻavaeina o ao faʻafanua. I leisi itu, pe a paʻu le ea i le taimi lava na oso ai i luga, o le ao ma le faʻaputuga o iʻuga na muta uma atu. E sosolo le ea i le itu taumatau, o le itu faafeagai lea e sau ai le savili. Ona o timuga, ua toetoe lava a leiloa le susū o le ea ma ua amata ona vevela. I tulaga o faʻasologa faʻaʻafuaseʻi e masani ona maualalo ma o le ea e fai mai i se paolo paolo.

Nofoaga e maua ai timuga

kiona mauga

E pei ona taʻua muamua, e faalagolago le timu poʻo fea e fai ai. O le malosi ma le faʻavaeina o fesuiaʻiga e faʻamoemoeina i le faʻaupuga ma le tau o le nofoaga na mafua mai ai. Nisi nofoaga i le lalolagi pei O latou o Motu o Hawaii ma Niu Sila e lauiloa i le tetele o timuga. Manatua o le tele o timuga o loʻo vaaia i matagi itu. O le matagi o le mea e sau ai le matagi. O nofoaga faafeagai e masani ona mamago.

O timuga faʻafanua e tulaʻi mai ai ni feeseeseaʻiga. Mo se faʻataʻitaʻiga, e le tele ni timu e maua i talafatai nai lo o nofoaga e maualuga ai le maualuga. E tatau ona tatou manatua o sosaiete sosolo i uma nofoaga i leeward eria e sili ona matutu ma sili ona afaina. E le gata e le faʻavevesi i le tutusa auala, e tau atu i mago ma matitiva siosiomaga. E itiiti ifo le timu a Hawaii ile tausaga nai lo mauga maualuluga pei o Waiʻaleʻale i Kauaʻi.

Le isi nofoaga i le lalolagi e tele ai timuga e sau mai le mauga o Pennine i le itu i matu o Egelani. I le itu i sisifo o lenei atumauga o Manaseta e tele atu timuga nai lo Leeds. O lenei 'aʻai e tu i sasaʻe ma e laʻititi ifo timuga ona o le maualalo o timuga. E mafai ona e iloa na i ai i le vaega o le ata lafoia o le timu. O le faʻafitauli i lenei ituaiga o timuga o le itu agavale e ono pagatia i mugala ma sili atu le leaga eleele.

Taua

O timuga faʻafanua e taua tele i le ituaiga, malosi ma le umi o timuga i itu uma e lua o le mauga. E i ai ni suʻesuʻega ua faʻailoa mai ai o atumauga e avea o se faʻalavelave faʻalelalolagi ma faʻalagolago i le tikeri o le faʻananau ma le saoasaoa e feoaʻi ai le ea, e mafai ona timu atili pe laʻititi foʻi. Afai e loloto le tifato o le mauga, e foliga mai o le a timu atili i luga o le mauga lava ia ma sau ai le ea matagi mo le itu agavale. I leisi itu, o le maualuga o le mauga e talafeagai foi. Laʻititi mauga o lona uiga o le leeward sone e le tigaina tele mai mugala talu ai o timuga e le paʻu atoa i luga o le mauga.

E leai se mea e vaʻai atu i ai ae sili atu atumauga pei o le Himalaya mafua ai se sologa lelei leeward sone talu ai o le timu faʻaiʻu faia i le tulaga mauga lava ma o le a le oʻo atu i le isi eria. E pei ona e maitauina, e mafai ona aoga timuga i nofoaga e maua ai vaitafe, e ui lava e ono iai ni faʻafitauli. Faʻafitauli e pei o le tosoina o le palapala, solo, ma isi. Ma lāmala i le leeward vaega.

Ou te faʻamoemoe o lenei faʻamatalaga e mafai ona e aʻoaʻo atili ai e uiga i timuga vaʻaia ma lona taua.


O mataupu o le tusitusiga e tausisi ia tatou mataupu silisili o amio lelei faʻatonu. E lipotia se mea sese kiliki iinei.

Ia avea muamua ma faamatalaga

Tuʻu lau faamatalaga

o le a le lomia lou tuatusi imeli. O nofoaga e manaʻomia e makaina *

*

*

  1. E tali atu mo faʻamatalaga: Miguel Ángel Gatón
  2. Faamoemoega o faʻamatalaga: Pulea le SPAM, faʻamatalaga pulega.
  3. Tulaga faʻatulafonoina: Lau maliega
  4. Fesoʻotaʻiga o faʻamatalaga: O faʻamatalaga o le a le fesoʻotaʻi atu i isi vaega vagana i tulafono faʻatulafonoina.
  5. Teuina o faʻamatalaga: Faʻamaumauga tuʻufaʻatasia e Occentus Networks (EU)
  6. Aia Tatau: I soo se taimi e mafai ai ona e faʻatapulaʻaina, toe maua ma aveʻese au faʻamatalaga.