O le a le timu palapala ma faʻafefea ona fausia

Le lagi na pisia e le efuefu

E mautinoa na e molimauina a timu palapala. E faʻaigoa lava lea pe a faʻapea o loʻo ufitia 'aʻai i se laufanua papaʻu o le oneone ma le oneone pe a uma se timu. I se tulaga lautele, e timu i se vaega e faʻamamaina uma ai le ea ma le eleele ma faʻamamaina. Peitai, i le taimi o nei timuga, o mea uma e sili atu le eleelea nai lo le taimi muamua. Ma o nei mea taua ua lauiloa mo le tuʻua o taʻavale tumu i palapala.

E te fia iloa pe aisea e aliae ai le palapala ma pe a masani ona tupu?

Aisea e Tupu ai timuga palapala

Efuefu Sahara i Sepania

O nei timu e taatele i le tautotogo ma le taumafanafana. Ae ui i lea, o se meteorological tranga e mafai ona tupu i soʻo se taimi o le tausaga. O se mea toetoe lava tulaga ese ia Sepania ona o lona tulaga. O le mafuaʻaga na ala ai ona latou taoto i le efuefu Aferika. O le toafa Sahara e latalata i le Iberian Peninsula. Lenei mafua ai le matagi malosi e aveese uma na efuefu i lo tatou atunuʻu.

Pe a faʻatupuina le pefu i le lagi e fai ma hygroscopic condensation nuclei, e fesoasoani i le fausiaina o ao timu. Faʻatasi ma le le mautonu o le ea ma suia le matagi, o le faʻavae mo nei timuga palapala ua maeʻa. A oʻo na mea faʻaputuga vaʻaia, o le lagi ma taʻavale e valiina i le palapala palapala ma palapala.

Mamana pisia taavale

Ua taʻua foi i latou o "ua o le toto" i nisi nofoaga. Talu ai i le tau mafanafana, o le faʻaputuga palapala mafai ona mauaina se laititi mumu lanu. I le vaitaimi o nei timuga, e tele tala e uiga i le Sahara ma lona aʻafiaga i le ea lelei o Sepania.

Ma o le toafa e faifai pea faʻailoa le efuefu i le tatou ea. Faʻamoemoeina i le matagi pulega faʻamalosi ma lona malosi, o le aofaʻi o le efuefu e ulufale atu i Sepania e sili atu pe itiiti ifo.

Suʻega faʻapitoa

Timu palapala

O nei timu e masani lava ona vaʻai faʻafetai i ata satelite. Faʻatasi ai ma ata maua mai le satelite, oe mafai ona vaʻaia le faʻasolosolo o le faʻanoanoa o tosoina se ao o le pefu. A paʻu le ea i lalo i se nofoaga, o le a minoi le siʻosiʻomaga o le maualalo o le sone. O le taimi e, faʻalagolago i le hemisphere le mea o tatou i ai, na fai mai le ea o le a minoi i se liʻo i luga o le maualalo o sone ogaoga i se itu uati poʻo se itu itu.

Paʻu palapala e le tau faʻatoa tasiae e mafai ona tumau mo le tele o aso. O nei mea uma e faʻamoemoeina i tulaga o matagi ma le itu. Afai o le siosiomaga le mautonu fausiaina e le timuga ao faʻaauauina mo le tele o aso ma le matagi aumaia sili Sahara efuefu faʻatasi ma ia, o le oso saʻo mea na tupu o le a palapala uma.

Masani lava, o nofoaga sili ona afaina i timuga palapala o loʻo i Andalusia. O lenei mafuaʻaga ona o le latalata i le konetineta o Aferika. E mafai foi ona maitauina i nofoaga ogatotonu ma e oʻo lava i le itu i matu o Sepania, ae ma le laʻititi taimi ma le malosi. O le tele o le mamao iina, o le laitiiti o le a tupu.

Aoga le lelei

Taunuuga o timuga palapala

O aʻafiaga o le taele palapala ua manino vaʻaia i luga o le taʻavale masina. A maeʻa se vaega o nei mea, oe mafai ona vaʻai pe faʻafefea ona faʻaali mai e samasama enaena o taʻavale. E foliga mai na latou uia o se taufusi palapala.

O le mea e le gata i totonu o taʻavale, ae mafai foi ona vaʻaia i autafa o auala ma e oʻo foʻi i laʻau o laʻau. A e vaʻai i le lagi i na aso, e mafai ona e iloa atu o le leo o ao e le papaʻe, ae e fai ma ao.

O se tasi o aʻafiaga o nei timu pe a oʻo i le taumafanafana o le faʻateleina lea o le vevela. E mafua lenei mea ona o le ea o loʻo aumai e le pefu o le Sahara e sili atu le mafanafana nai lo le ea i le penisula.

O le a le umi e gata ai?

Lagi mumu

Lenei mea mataʻina mafai ona tupu i soʻo se taimi o le tausaga. Ae ui i lea, e sili atu taatele i le taumafanafana ma le tautotogo masina. E masani ona faʻateʻa le pefu ile ea e mafai ona tumau i le va o le 24 ma le 60 itula. Ina ua mavae lena, ua amata ona mou atu.

E tatau ona e manatuaina lena mea 70% o pefu uma i le lalolagi atoa e sau mai le toafa o Sahara. O se vaega taua tele lea o faʻamatalaga e tatau ona amanaʻia ina ia mafai ai ona iloa lona aʻafiaga i siosiomaga o le lalolagi atoa.

O lenei palapala e le gata ina eleelea ai o matou auala ma taʻavale, ae faʻapea foi ona fesoasoani i meaʻai i le laueleele ma sami. O minerale taofia, siama, fualaʻau ma poleni femalagaaʻi i tafatafa o le eleele Sahara pefu ma le oneone. I lona aotelega, latou te mafai ona manumalo i le mamao mamao e oʻo atu i nofoaga e matua le masani ai. Faʻapea, mo se faʻataʻitaʻiga, i lalo o lou sofa poʻo totonu o le atu Europa o le faitau afe o maila le mamao.

Ou te faʻamoemoe o lea ua mafai ona e iloa le mafuaʻaga ua tutupu ai nei mea ofoofogia 🙂


O mataupu o le tusitusiga e tausisi ia tatou mataupu silisili o amio lelei faʻatonu. E lipotia se mea sese kiliki iinei.

Ia avea muamua ma faamatalaga

Tuʻu lau faamatalaga

o le a le lomia lou tuatusi imeli. O nofoaga e manaʻomia e makaina *

*

*

  1. E tali atu mo faʻamatalaga: Miguel Ángel Gatón
  2. Faamoemoega o faʻamatalaga: Pulea le SPAM, faʻamatalaga pulega.
  3. Tulaga faʻatulafonoina: Lau maliega
  4. Fesoʻotaʻiga o faʻamatalaga: O faʻamatalaga o le a le fesoʻotaʻi atu i isi vaega vagana i tulafono faʻatulafonoina.
  5. Teuina o faʻamatalaga: Faʻamaumauga tuʻufaʻatasia e Occentus Networks (EU)
  6. Aia Tatau: I soo se taimi e mafai ai ona e faʻatapulaʻaina, toe maua ma aveʻese au faʻamatalaga.