Papa ituaiga, fausiaina ma uiga

Papa ituaiga

Aso nei o le a tatou talanoa e uiga i se mataupu faʻafanua. E tusa o ituaiga papa o loʻo iai lena. Talu mai le tatou lalolagi paneta na faia, miliona o maa ma minerale ua fausiaina. Faʻamoemoeina i latou amataga ma latou ituaiga o toleniga, e tele ituaiga. O maʻa uma i le lalolagi e mafai ona faʻavasegaina i ni vaega tetele se tolu: maʻa papaʻe, papa faʻamau ma maʻa metamorphic.

Afai e te manaʻomia le iloa uma ituaiga o maʻa o loʻo i ai, o latou faʻavae tulaga ma uiga, o lau pou lea 🙂

Papa sedimentary

Papa sedimentary ma le latou faʻavaeina

O le a tatou amata i le faʻamatalaina o papa sedimentary. O lona faʻavae e mafua mai i le felauaiga ma le teuina o mea ona o o le gaioiga a le matagi, vai ma le aisa. Ua mafai foi ona latou faʻateʻa ese mai vailaʻau suavai mai se vai suavai. I le aluga o taimi, o mea nei e o mai faʻatasi e fausia se maʻa. O le mea lea, o papa sedimentary e aofia ai le tele o mea.

I le isi itu, o papa sedimentary ua vaevaeina i detrital ma leai-detrital

Maʻa faʻapalapala faʻapitoa

Maʻa faʻapalapala faʻapitoa

Nei o mea na na fausia mai le sedimentation o fasi vaega o isi maʻa ina ua maeʻa aveina muamua. Faʻalagolago i le tele o fasi papa, latou e faʻailoa mai i se tasi auala po o le isi. Afai fai mai fasi e lapoʻa nai lo 2 mm  ma lapoʻa ua taʻua o le faʻaputuputu. I leisi itu, afai e faʻasolosolo ona faʻaigoaina ia o va.

Afai o vaega e fai aʻe le maa e sili atu le malolo, e taʻua ia o iliili. Atonu na e faʻalogo ile maamaa. Afea e laʻititi nai lo 2mm ma lapoʻa nai lo 0,6mm, o lona uiga, i le mata le lavalava tusa lava pe i se microscope opitika latou e taʻua o maa. A faʻapea o fasi mea e fai aʻe le maa e laʻititi tele tatou te manaʻomia ai se microscope eletise, e taʻua o silts ma palapala.

I le taimi nei, o gravel o loʻo faʻaaogaina mo tuʻufaʻatasiga i le fausiaina ma le fausiaina o sima. Conglomerates ma sandstones e faʻaaoga mo lo latou anagata i le fausiaina. O loʻo faʻaaogaina i totonu o tatou olaga i aso uma ma mo vailaʻau ma faʻalelei foliga. O loʻo faʻaaogaina foi mo le fausiaina o piliki ma keramika. O a latou meatotino e le faʻamamaina vai latou te faʻaaogaina lelei ai mo le mitiia o mea filogia ma faʻamamaina i galuega. O loʻo faʻaaogaina e fai ma mea masani mo le fausiaina o palapala ma pa puipui ma mo le fausiaina o fasi ipu omea, eleʻele ma porsila.

Lē faʻatamaia papa

Le-solomuli sedimentary papa dolomite

O nei ituaiga papa na faia e o le faʻasusu o ni vailaʻau i tali vaʻaia. O nisi vailaʻau o meaola na tutupu mai e mafai ona faʻaputuputu e fausia ai nei maʻa. O se tasi o maʻa taʻatele ma taʻutaʻua o lenei ituaiga o papaʻamu. Na fausia e ala i le timu o le calcium carbonate poʻo le faʻaputuputuina o auivi vaega o 'amu, ostracods ma gastropods.

E taatele lava le vaʻaia o fasi fualaʻau i lenei ituaiga maʻa. O se faʻataʻitaʻiga o maʻa papaʻa e toʻafilemu. O se maʻa tele lava o loʻo tele mea totoe o loʻo totoe ma e afua mai vaitafe pe a paʻu le kalasiate kalasi i luga o laʻau.

O le isi faʻataʻitaʻiga masani a o le dolomites. E eseʻese mai mea na muamua atu ona o loʻo iai le vailaʻau faʻatasi ma le maualuga o le magnesium. A tupu loa le faʻaputuputuina o atigi mea e fai i le silica, ona faia lea o papa maa.

E i ai foi le ituaiga o papa i totonu o le le afaina valaau evaporitic. O mea ia e faia e ala i le faʻamamaina o le vai i siosiomaga ma i taufusi poʻo aloalo. O le papa e sili ona taua ile vaega lea ole gypsum. Latou faia e ala i le timuga o le calcium sulfate.

O le limasone o loʻo faʻaaogaina i le gaosia o le sima ma le lime i le fausiaina. O ni mea e faʻaaoga mo mea e faʻafoliga ai ma foloa o fale. Koale ma le suauʻu o se ituaiga o le-detrital sedimentary papa valaʻauina organogen. O lona igoa e mafua mai i le mea moni e sau mai le faʻaputuga o mea ola ma ona toega. A o le koale e sau mai otaota laʻau, suauʻu mai le sami plankton. Latou te fiafia tele i le tamaoaiga ona o latou maualuga calorific aoga mo le fausiaina o le malosi e ala i le susunuina.

Papa maʻa

Papa maʻa

O le lona lua lea ituaiga papa. E mafua mai i le faʻaliliuga o se suavai tele o silicate tuufaatasiga sau mai totonu o le Lalolagi. O le vaega uʻamea o loʻo i ai i le maualuga maualuga le vevela ma faʻamalosia pe a oʻo atu i le lalolagi. Faʻamoemoe i le mea latou te malu ai, o le a latou faʻaosoina ituaiga e lua o maʻa.

Papa plutonic

Maamora papa maa

E mafua mai ia pe a malulu le vaega o le vai i lalo o le lalolagi. O lona uiga, pe a fai o le maualalo o le mamafa, o minerale i totonu e ola vavalalata. O lenei mafuaʻaga mafiafia, leai-porous papa e fausia ai. O le faʻamaluluina o le suavai vaega e telegese, o lea o tioata mafai ona matua tele.

O se tasi o maʻa lauiloa o lenei ituaiga o maamora Latou aofia ai le palu o minerals o quartz, feldspars ma mica.

Mugu papa

Faʻavae

O lenei ituaiga e faia pe a o le suavai tele oso i luga o le pito i fafo o le Lalolagi luga ma malulu iina. O maʻa ia e fausia a o le lava mai maugamu e faʻamaaliliina i lalo ifo o le vevela ma le mamafa. O tioata i nei papa e laʻititi ma e leai ni tioata e pei o le tioata.

Tasi o sili ona masani ma faigofie ona iloa oi latou o basalts ma pumice.

Papa Metamorphic

Mapu maamora Metamorphic

O nei maʻa e mafua mai i maʻa na i ai muamua i le oʻo i lalo vevela ma le mamafa faʻateleina e ala i faʻafanua. O fetuunaiga na pagatia ai nei ituaiga maʻa na latou suia ai a latou mea fai ma minerale. Lenei metamorphic gaioiga tupu i le mautu setete. O le maa e le tau faʻaliusuavai.

Ole tele o maʻa metamorphic e faʻamatalaina e le tuʻimomomoina lautele o a latou minerale e faʻapipiʻi ai le papa ma faʻamalamalamina. O lenei aafiaga e taʻua o le foliation.

O maʻa lauiloa taʻatele e masani ona iloa o maa, maamora, quartzite, gneiss, ma schists.

Ua e iloa sili atu ituaiga o maʻa o loʻo iai ma latou faʻavaeina auala. O lou taimi lenei e te alu ai i le fanua ma iloa poʻo a ituaiga maʻa o loʻo e vaʻaia ma toʻesea a latou faiga ma fatuga gaioiga.


O mataupu o le tusitusiga e tausisi ia tatou mataupu silisili o amio lelei faʻatonu. E lipotia se mea sese kiliki iinei.

O se tala, tuʻu lau

Tuʻu lau faamatalaga

o le a le lomia lou tuatusi imeli. O nofoaga e manaʻomia e makaina *

*

*

  1. E tali atu mo faʻamatalaga: Miguel Ángel Gatón
  2. Faamoemoega o faʻamatalaga: Pulea le SPAM, faʻamatalaga pulega.
  3. Tulaga faʻatulafonoina: Lau maliega
  4. Fesoʻotaʻiga o faʻamatalaga: O faʻamatalaga o le a le fesoʻotaʻi atu i isi vaega vagana i tulafono faʻatulafonoina.
  5. Teuina o faʻamatalaga: Faʻamaumauga tuʻufaʻatasia e Occentus Networks (EU)
  6. Aia Tatau: I soo se taimi e mafai ai ona e faʻatapulaʻaina, toe maua ma aveʻese au faʻamatalaga.

  1.   Jose Joaquin Adarmes Hernandez malo

    O lenei suʻesuʻega e sili ona manaia, o aʻu o loʻo tu i San Sebastian de los Reyes o le Aragua State, Venesuela ma e iai maʻa maʻa limu taua ma isi minerale i le faiga o ana ma tamaʻi 'aulelei tele aua ou te manaʻo e suʻesuʻe atili e uiga i ituaiga ma ituaiga o minerale o loʻo i ai i nei ana matagofie.