Afā, aisea ua taʻua ai lena mea?

Hurr-uslandfalling-1950-2007_570x375_scaled_cropp

Afā na afaina ai le itu i sautesisifo o le Iunaite Setete i le va o 1950 ma 2007

O nei aso ma le maeʻa ai o le afā Haiyan o Yolanda (pei ona lauiloa i Filipaina) o le a faʻaosofia le fia iloa i le tele o tagata faitau o fea na oʻo mai ai nei igoa, pe faʻapefea ma o ai na latou fuafuaina ma mo aisea mafuaʻaga i nisi tulaga, pei o lenei tasi, latou sili atu ma le tasi igoa. Atonu e manatu nisi, aisea e le faititili ai ni matagi malosi ma ni asiosio tetele o nisi taimi latou te gaosia ai igoa faʻapena ma faʻasao pe a latou oʻo atu i afā poʻo afā vevela.

O afa fulifao na mauaina igoa eseese i le gasologa o le talafaasolopito. O a latou faʻavasegaina na suia i le aluga o tausaga e oʻo atu i le lisi faiga faʻaaoga i aso nei e toetoe lava o le lalolagi meteorological tautua (WMO, NHC, PAGASA, ma isi).

Mo le selau ma selau o tausaga, o afā na faaigoaina i le paia o le aso na aliae ai ("San Felipe" i le 1876 Puerto Rico. afa o le teropika. I le vaitaimi o le Taua Lona Lua a le Lalolagi, na taua ai igoa o fafine. Mulimuli ane, na fuafuaina e le Iunaite Setete e faʻaigoa i latou i le faʻavasega lelei o upu, e ui lava o le faʻaulufaleina mai o le alafapeta fou faʻavaomalo faʻavaomalo na mafua ai le toe foʻi i igoa o fafine.

Ae le i oʻo i le 1950, o le Iunaite Setete o le Vaʻai Tau a le militeri, sa gafa ma le tofiaina o se numera i afā vevela. Mo se faʻataʻitaʻiga, o le afa lona afa afā o le 1932 Hurricane vaitau na faaigoaina numera 5. I tausaga na sosoo ai, o le militeli mataitusi mataitusi (Able, Baker, Charlie, ma isi) na faaaoga e tofia igoa.

Mulimuli ane, i le amataga o le 1953, o afā o le teropika na tuuina atu i tamaitai igoa. Igoa na lisiina i le faʻasologa faʻasologa mataʻitusi, ma tuʻuina atu i le afā muamua o le teropika o le tausaga se igoa amata mai le A.

I le 1978, na aofia uma ai igoa aliʻi ma tamaʻitaʻi i le lisi o matagi o North Pacific. I le 1979 na faʻateleina le lisi o igoa mo le Atlantic Basin, e aofia ai foʻi igoa tane ma fafine. I aso nei, pe a oʻo atu se faʻalavelave faʻafuaseʻi i se afa matagi ma matagi e sili atu i le 63 km / h (39 mph) o le National Hurricane Center (NHC) faʻaigoa ia igoa.

Ina ia faʻamautinoa poʻo a igoa e faʻaaoga ai, o atunuʻu sui o le World Meteorological Organisation (WMO) o loʻo iloiloina pea lisi, e aofia ai igoa masani mo Igilisi, Igilisi Sipaniolo ma Farani. O le faʻasologa o igoa tane ma fafine e feauauai i tausaga taʻitasi. mo se faʻataʻitaʻiga, i le 1995 na amata le lisi ia Allison ma i le 1996 ma Arthur.

I le taimi nei, e 6 lisi o igoa o afā o le teropika, 21 igoa mo afā o Atalani ma 24 mo afā i matusasaʻe o le Pasefika. I Filipaina o le PAGASA (Filipaina Atmospheric, Geophysical ma Astronomical Services Administration) e oʻo mai i le 2001, faʻaaogaina fa lisi o 25 igoa. O igoa e tatau ona puʻupuʻu ma faigofie ona malamalama i ai, e le tatau ona galo e mafai ona latou aʻafia le tele o atunuʻu. O nei lisi e faʻaaogaina i tausaga taʻitasi (o le lisi na faʻaaogaina i le 2011 e tutusa lava ma le 2005, seʻi vagana ai igoa na aveʻesea).

I le tulaga na faʻaaogaina uma igoa o se lisi, sili atu i le 21 afa (24 i le matusasaʻe o le Pasefika), o igoa ia e amata ona faʻaigoa i le faʻasologa mataʻitusi Eleni: alpha, beta, ma isi. I le tulaga o Filipaina, e faʻaaoga e le PAGASA se ausilali lisi o igoa pe a ova atu i le 25.

Mai nei lisi, i nisi taimi a o se afā na faʻatamaʻia ma mafua ai le tele o maliu, o lona igoa ua fuafuaina e aveʻesea. O lenei faʻaaloalo o le faʻaaloalo i tagata ua afaina e faʻapea foi ona aloese mai le le mautonu i kamupani inisiua, le aufaasālalau, ma isi. Mo se faʻataʻitaʻiga i le 2005 le Katrina poʻo le lauoneone i le 2012 ma isi igoa pei o Andrew, Bob, Camille, David, Dennis, etc.

Afai e taunuʻu le Pasefika i se matagi malosi na amata mai i le Atalani, ona faʻaigoaina lea o se igoa fou. Ma i le tulaga o Typhoon Haiyan, e lua ofisa eseese na o mai ma na igoa eseese e lua. O le afā o Yolanda o le tasi na faʻatuina e PAGASA.

Nisi faʻamatalaga - Tacloban, afa o Haiyan eleele leaiAfa o Sandy, tasi le tausaga faʻamanatuina: tele e faia, tele e aʻoaʻoinaOle tausaga 2013 ole tausaga lona fitu ole mafanafana talu ai o iai faʻamaumauga

Tusitusiga - NOAA


O mataupu o le tusitusiga e tausisi ia tatou mataupu silisili o amio lelei faʻatonu. E lipotia se mea sese kiliki iinei.

Ia avea muamua ma faamatalaga

Tuʻu lau faamatalaga

o le a le lomia lou tuatusi imeli. O nofoaga e manaʻomia e makaina *

*

*

  1. E tali atu mo faʻamatalaga: Miguel Ángel Gatón
  2. Faamoemoega o faʻamatalaga: Pulea le SPAM, faʻamatalaga pulega.
  3. Tulaga faʻatulafonoina: Lau maliega
  4. Fesoʻotaʻiga o faʻamatalaga: O faʻamatalaga o le a le fesoʻotaʻi atu i isi vaega vagana i tulafono faʻatulafonoina.
  5. Teuina o faʻamatalaga: Faʻamaumauga tuʻufaʻatasia e Occentus Networks (EU)
  6. Aia Tatau: I soo se taimi e mafai ai ona e faʻatapulaʻaina, toe maua ma aveʻese au faʻamatalaga.