जीआयएस (भौगोलिक माहिती प्रणाली)

जीआयएसची माहिती स्तर

तंत्रज्ञानाने विज्ञानाच्या सर्व क्षेत्रांमध्ये विद्यमान माहितीमध्ये परिवर्तन घडवून आणले आहे. संगणकांच्या जन्मानंतर, संगणक प्रणालीद्वारे कोणत्याही गोष्टीबद्दल माहिती प्रदान करण्यास सक्षम संगणक साधनांचा एक संचा म्हणून माहिती प्रणालीला म्हटले जाते. यापैकी एक माहिती प्रणाली ज्याने भौतिक जागेवरून डेटा प्राप्त करण्यास मदत केली आहे SIG. परिवर्णी शब्द म्हणजे भौगोलिक माहिती प्रणाली आणि ती अशी आहे जी जागेविषयी मोठ्या प्रमाणात डेटा प्रदान करते.

या लेखात आम्ही तुम्हाला सांगणार आहोत की जीआयएसची वैशिष्ट्ये आणि त्यांचे आजचे महत्त्व काय आहे.

जीआयएस म्हणजे काय

SIG

ही एक माहिती प्रणाली आहे ज्यात मोठ्या प्रमाणात डेटा असतो आणि जो सॉफ्टवेअर म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या संगणक साधनांद्वारे कार्य करतो. ज्या विशिष्ट वस्तूचा अभ्यास केला जातो ती म्हणजे भौतिक जागा आणि म्हणूनच त्याला भौगोलिक माहिती प्रणाली किंवा जीआयएस म्हटले जाते. हे एक विशिष्ट सॉफ्टवेअर आहे जे सर्व वापरकर्त्यांना परस्पररित्या सल्लामसलत करण्यास परवानगी देते ज्या एखाद्या विशिष्ट प्रदेशास संदर्भित भौगोलिक माहितीचा एक सेट प्रभावीपणे सादर करू इच्छित आहे. अशा प्रकारे डेटाबेस नकाशे कनेक्ट करून आपल्याकडे जागेविषयी उत्कृष्ट माहिती असू शकते.

कोणत्याही प्रकारचे भौगोलिक घटना प्रतिबिंबित करण्यासाठी आणि त्यास प्रतिबिंबित करण्यासाठी या प्रकारचा नकाशा नमुना घेतल्या गेलेल्या सर्व डेटाचे दृश्यमान करण्यास मदत करते. म्हणजेच, आम्हाला जीआयएस आढळतो ज्यात रस्त्यांचा नकाशा, शेती भूखंड, लोकसंख्या घनता, वनस्पतींचे वितरण, विशिष्ट जातींच्या प्राण्यांचे निवासस्थान इत्यादी मोठ्या प्रमाणात माहिती असते. सॅम्पलिंगद्वारे प्राप्त माहितीसह माहितीच्या थरांसह नकाशे तयार केले जाऊ शकतात ज्यात सर्व डेटा प्रतिबिंबित होईल.

म्हणजेच आपल्याकडे नमुने घेतलेल्या भौगोलिक माहितीच्या थरांचा अभ्यास आणि जोडू इच्छित असलेल्या विशिष्ट प्रदेशाचा नकाशा असू शकतो. एकदा आम्ही भौगोलिक नकाशावर माहिती स्तर जोडल्यानंतर आम्हाला भौगोलिक माहिती प्रणाली प्राप्त होते. उदाहरणार्थ, भौगोलिक नकाशा आणि माहिती थर यामधील मिश्रणाद्वारे आपल्याकडे प्रजातींचे अधिवास व त्याचे भरपूर प्रमाणात असणे असू शकते.

जीआयएस आपल्याला वेब वातावरणात आणि मोबाइल डिव्हाइसवर परिणाम वेगवान आणि अंतर्ज्ञानाने क्वेरी करण्यास आणि सादर करण्याची परवानगी देतो. या माहिती प्रणालींमुळे, त्या प्रदेशाच्या नियोजन आणि व्यवस्थापनामुळे उद्भवणार्‍या मोठ्या प्रमाणात गुंतागुंत सोडविल्या जाऊ शकतात. ज्या सहजतेने माहिती उघड केली जाऊ शकते त्याद्वारे भौगोलिक माहिती प्रणाली बनविली गेली आहे वेगवेगळ्या प्रकल्पांसाठी निर्णय घेताना मोलाचे सहकार्य.

नमुना आणि माहिती प्रणाली

हे माहित आहे की आज आम्ही सतत माहिती तयार आणि संचयित करत आहोत. ही माहिती वाढत आहे आणि असे म्हटले जाऊ शकते की हा सर्व डेटा पूर्वीप्रमाणे डिव्हाइसमध्ये संग्रहित केला जाऊ शकत नाही. माहितीच्या वाढीसाठी मानवाचे योगदान आहे, परंतु केवळ तेच नाही. मशीन दरम्यान ते संप्रेषण देखील निर्माण करतात जे व्यवस्थापनासाठी आवश्यक असलेल्या मोठ्या प्रमाणात डेटा तयार करतात. उदाहरणार्थ, पॅकेजच्या वितरणादरम्यान घेतलेला मार्ग निर्धारित करण्यासाठी असंख्य डिजिटल सेन्सर कंटेनरमध्ये स्थापित केले आहेत. ही सर्व माहिती वाहतूक कंपन्यांना वितरण आणि कंपन्यांच्या किंमती अनुकूल करण्यासाठी पाठविली जाते.

भौगोलिक माहितीसाठीही हेच आहे. माहितीचे अवकाशीकरण हे आपल्या वातावरणात काय, कोठे आणि का विविध गोष्टी घडत आहे हे पाहण्यास मदत करू शकते. भूगोल आणि भूगोलशास्त्र धन्यवाद, आम्हाला पृथ्वीच्या पृष्ठभागाची भिन्न वैशिष्ट्ये माहित आहेत. जर विज्ञान आपल्याला नमुन्यांची प्राप्ती आणि आमच्याकडे माहिती सिस्टममधील भिन्न डेटा एकत्रित करते तर आम्ही जीआयएस तयार करतो.

सॅम्पलिंग्ज पुनरावृत्ती आणि संवेदनशील पद्धतीने चालविली जातात. म्हणजेच नवीन माहिती उघड होईपर्यंत हळूहळू माहिती मिळविली जाते. माहितीचा थर मिळवण्यासाठी वापरलेल्या नमुन्यांची अधिक चांगल्या प्रकारे समजून घेण्यासाठी आम्ही एक उदाहरण देणार आहोत. आम्ही असे गृहीत धरतो की आपणास मृगांच्या प्रजातींच्या श्रेणीचा अभ्यास करायचा आहे. ही माहिती प्राप्त करण्यासाठी, आपण प्रथम एक नमुना घेणे आवश्यक आहे. या नमुन्यात हिरणांच्या प्रजातींच्या दर्शनीय स्थळांची मोजणी केली जाईल आणि जिथे पाहिले आहे त्या ठिकाणचे भौगोलिक समन्वय नोंदवले जातील.

सर्व भौगोलिक समन्वयांचा संच या प्रजातींच्या वितरणाचे क्षेत्र अधिक अचूकपणे निर्धारित करते. या सर्व माहितीचा संच माहिती स्तरात संग्रहित केला जातो. नंतर आम्ही आपल्याकडे विशिष्ट प्रदेश असलेल्या भौगोलिक नकाशावर माहितीचा हा स्तर जोडतो. अशाप्रकारे, आपल्याकडे संपूर्ण भौगोलिक क्षेत्र आहे ज्याद्वारे मृग प्रजातींचे वितरण केले जाते आणि आम्हाला त्याच्या निवासस्थानाची वैशिष्ट्ये माहित आहेत.

जीआयएसमध्ये भूगोलचे महत्त्व

एकदा आम्ही आमच्याकडे असलेल्या मोठ्या प्रमाणावर माहितीचे विश्लेषण केले की आम्हाला असे दिसून येते की कार्य करण्यासाठी बरेच डेटा आहे. विज्ञान आपण ज्या जगामध्ये आहोत त्याचे वर्णन करतो आणि त्याबद्दल अधिकाधिक माहिती आहे. याचा अर्थ असा आहे की आम्हाला माहितीचे काही प्रकारे वर्गीकरण करावे लागेल. जीआयएसमध्ये आम्हाला सर्व विशिष्ट घटक आढळतात जे आम्हाला सक्षम होण्यास मदत करतात एखाद्या प्रदेशाची भौगोलिक माहिती कार्यक्षमतेने घ्या आणि त्यांचे विश्लेषण करा.

या भौगोलिक माहितीमध्ये अवकाशीय घटक असतात. हे देखील स्थान आणि गुणधर्म माहिती म्हणून मास्टर केले जाऊ शकते जे प्रश्नामधील आयटमबद्दल अधिक माहितीचा तपशील देते. दुसरे उदाहरण म्हणजे रस्त्यावर एखाद्या मनुष्यासह स्थानिक निर्देशांक म्हणून परिभाषित करणे.

जीआयएसच्या वापरामुळे नकाशावर प्राप्त झालेल्या डेटाचे दृश्यमानकरण सुलभ झाले आहे. आज जीआयएस जवळजवळ कोणत्याही प्रकल्पासाठी वापरला जातो आणि भौगोलिक माहितीच्या शोधासाठी. परिवहन कंपन्यांपासून पर्यावरणाच्या प्रभावाचे मूल्यांकन करण्यासाठी, जीआयएस हे एक आवश्यक साधन बनले आहे.

मी आशा करतो की या माहितीसह आपण जीआयएस आणि त्याचे महत्त्व याबद्दल अधिक जाणून घेऊ शकता.


लेखाची सामग्री आमच्या तत्त्वांचे पालन करते संपादकीय नीति. त्रुटी नोंदविण्यासाठी क्लिक करा येथे.

टिप्पणी करणारे सर्वप्रथम व्हा

आपली टिप्पणी द्या

आपला ई-मेल पत्ता प्रकाशित केला जाणार नाही. आवश्यक फील्ड चिन्हांकित केले आहेत *

*

*

  1. डेटा जबाबदार: मिगुएल Áन्गल गॅटन
  2. डेटाचा उद्देशः नियंत्रण स्पॅम, टिप्पणी व्यवस्थापन.
  3. कायदे: आपली संमती
  4. डेटा संप्रेषण: कायदेशीर बंधन वगळता डेटा तृतीय पक्षास कळविला जाणार नाही.
  5. डेटा संग्रहण: ओकेन्टस नेटवर्क (EU) द्वारा होस्ट केलेला डेटाबेस
  6. अधिकारः कोणत्याही वेळी आपण आपली माहिती मर्यादित, पुनर्प्राप्त आणि हटवू शकता.