Nnukwu mgbanwe ihu igwe na akụkọ ụwa

Nnukwu mgbanwe ihu igwe na akụkọ ụwa

Otu n'ime nsogbu kacha njọ taa bụ mgbanwe ihu igwe. Ma, na-enweghị ileda nsogbu ihu igwe anyị na-enwe anya, eziokwu bụ na e nweela nnukwu mgbanwe ihu igwe n'akụkọ ihe mere eme nke ụwa ndị nwere mmalite dị iche na nke a. Otú ọ dị, ọ nwere ike inye ezigbo ihe ọmụma banyere ugbu a.

N’ihi nke a, anyị ga-enyefe isiokwu a iji gwa gị ihe mgbanwe ihu igwe dị ukwuu n’akụkọ ihe mere eme nke ụwa dị na otú ha si dị mkpa.

Ụdị mgbanwe ihu igwe

okpomọkụ

Tupu anyị amalite ịmepụta akwụkwọ, anyị kwesịrị ịghọta ihe mgbanwe ihu igwe bụ. Kpọmkwem, a na-akọwa mgbanwe ihu igwe dị ka mgbanwe dị ịrịba ama na nhazi nke ihu igwe nke na-adịru ogologo oge (site na iri afọ ruo ọtụtụ narị afọ).

N'akụkụ nke ya, enweela ọtụtụ mgbanwe na ihu igwe n'ime akụkọ ihe mere eme nke Ụwa, a mụọkwara ha na paleoclimatology, sayensị na-ahụ maka ịmụ ihe onwunwe nke ihu igwe ụwa ka oge na-aga. Ka ọ dị ugbu a, n'ikwu okwu n'ozuzu, mgbanwe ihu igwe nwere ike kewaa ụzọ abụọ:

  • Mgbanwe ihu igwe gara aga: Usoro mgbanwe ihu igwe nke oyi na ebili mmiri na-ekpo ọkụ gosipụtara.
  • Mgbanwe ihu igwe ugbu a: e ji mara oke okpomọkụ zuru ụwa ọnụ.

Na mmalite nke Ụwa, Ijeri 4600 gara aga, anyanwụ na-ewepụta obere radieshon karịa ka ọ na-eme taa. na nha nha nha bụ -41 Celsius. Ya mere, anyị nwere ike iche n'echiche oke oyi nke ọkwa a, ya mere, ndụ nke bilitere mgbe e mesịrị enweghị ike n'oge ahụ.

Nnukwu mgbanwe ihu igwe na akụkọ ụwa

Nnukwu mgbanwe ihu igwe na akụkọ ihe mere eme nke àgwà ụwa

N'ihi nnyocha e mere banyere glaciers na sedimenti oké osimiri, e kwubiri na e nwere oge na akụkọ ihe mere eme nke ihu igwe mgbe e dekọrọ ọnụ ọgụgụ dị elu nke ikuku griin haus, gụnyere. carbon dioxide na methane n'ime ikuku, nke na-egosi oge hypermodern.

N'ime ihe ndị na-esi na mgbanwe ihu igwe a pụta, anyị nwere ike ịkọwapụta mmụba dị elu nke okpomọkụ, mmụba nke ihe omume ihu igwe dị egwu dị ka ụkọ mmiri ozuzo na idei mmiri, dabere n'ókè nke ala, ịrị elu nke oke osimiri, mbelata nke ọkwa mmiri na ice. mmụba na okpomọkụ mmiri na mgbanwe na usoro biochemical. Ihe ndị a niile na-emetụta gburugburu ebe obibi na ụdị ndị ọnụ ọgụgụ ha dị ntakịrị ma ọ bụ nwee ọganihu karịa, dabere na njirimara ha, mana ọtụtụ ụdị ndị na-adịghị mma abanyela n'iyi.

oxygen na ikuku

Site na ọbịbịa nke cyanobacteria bịara aerobic photosynthesis, usoro nke ihe ndị dị ndụ na-edozi carbon dioxide ma hapụ oxygen. Tupu cyanobacteria apụta, ọ dịghị oxygen efu na mbara ikuku. N'ihi eziokwu a, ntinye nke carbon dioxide na ikuku na-ebelata na ihe ndị dị ndụ aerobic na-apụta.

Jurassic kacha

dinosaur ikpochapụ

Ụwa dum nọ n'oge ihu igwe okpomọkụ, mgbe ahụ, ndị dinosaur pụtara. A na-eche na ọ̀tụ̀tụ̀ okpomọkụ na-arị elu n'ụwa nile bụ n'ihi nnukwu ikuku carbon dioxide a na-ewepụta n'ikuku site n'ịkwalite mbuze nkume.

Paleocene-Eocene thermal kacha

A makwaara ya dị ka Oge mbụ Eocene Thermal Kachasị ma ọ bụ Paleocene Thermal Kachasị. Nke a bụ mmụba na mberede na okpomọkụ, karịsịa mmụba mberede na nkezi okpomọkụ nke ụwa site na 6 Celsius (ihe dịka afọ 20.000, nke bụ oge dị mkpirikpi maka mgbanwe ihu igwe zuru ụwa ọnụ). Nke a butere mgbanwe na mgbasa nke oke osimiri na ikuku, wee bute ikpochapụ ọtụtụ ụdị. Dị ka aha ya na-egosi, ọ kara akara njedebe nke Paleocene na mmalite nke Eocene.

Pleistocene Ice Age

Mgbanwe ihu igwe ọzọ kachasị mkpa na akụkọ ihe mere eme bụ glaciation, oge nke nkezi okpomọkụ zuru ụwa ọnụ na-adaba na ya mere ice kọntinent, ice ice na glaciers gbasaa. A na-eme atụmatụ na enweela 4 Great Ice Ages n'oge gara aga, nke ikpeazụ n'ime ya bụ Pleistocene Ice Age. A kwenyere na ha sitere na oge Quaternary, ya bụ, site na 2,58 nde afọ gara aga ruo ugbu a.

Maunder kacha nta

Dakọtara na oge ekpuchiri n'agbata 1645 na 1715 mgbe anwụ na-ahụ n'elu anyanwụ fọrọ nke nta ka ọ pụọ kpamkpam. N'ihi ya, anyanwụ na-ewepụta obere radieshon na n'ihi ya ọ bụ oge oyi.

Ekwenyere na enwere minima anyanwụ isii yiri nke a, malite na opekempe ndị Ijipt na 1300 BC. C., ruo mgbe ikpeazụ, kacha nta nke Maunder. N'okwu ndị a niile, nsonaazụ kachasị dị mkpa bụ ọdịda dị egwu na okpomọkụ zuru ụwa ọnụ, nke pụtara na ụdị adịghị eme ka oyi na-atụ n'oge, oke mbelata nke ọnụ ọgụgụ mmadụ, nke na-emetụta usoro gburugburu ebe obibi, na ọbụna ikpochapụ nke ụfọdụ ụdị.

mgbanwe ihu igwe dị ugbu a

agba igwu mmiri

A na-ejikọta mgbanwe ihu igwe dị ugbu a na mmụba nke okpomọkụ zuru ụwa ọnụ, nke a na-akpọkarị okpomọkụ zuru ụwa ọnụ. Ọ bụ ezie na okwu okpomọkụ zuru ụwa ọnụ na-eburu n'uche na okpomọkụ na-abawanye na amụma ha n'ọdịnihu. Echiche nke mgbanwe ihu igwe gụnyere okpomoku zuru ụwa ọnụ na mmetụta ya na mgbanwe ihu igwe ndị ọzọ.

N'adịghị ka mgbanwe ihu igwe gara aga, mgbanwe ihu igwe ugbu a bụ naanị mmadụ kpatara ya, ya bụ, ihe omume mmadụ kpatara. Kemgbe mgbanwe mgbanwe nke ụlọ ọrụ, ụmụ mmadụ ejirila mmanụ ọkụ eme ihe maka ọrụ ha, nke butere mmụba nke ikuku ikuku na-ekpo ọkụ na ikuku. Kpọmkwem, gas ndị a na-arụ ọrụ dị ka greenhouses ma na-ejigide okpomọkụ na Ụwa, n'ezie, na-enweghị ọnụnọ ya na ikuku, okpomọkụ dị n'ụwa ga-adị gburugburu -20 Celsius.

Ya mere, ka ntinye nke gas griin haus na mbara igwe na-abawanye, otú ahụ ka okpomọkụ dị n'ụwa ga-adị elu, ya mere anyị ji kwuo okpomọkụ zuru ụwa ọnụ. A na-eche na nkezi okpomọkụ zuru ụwa ọnụ jigoro 1,1 Celsius ma e jiri ya tụnyere nkezi okpomọkụ zuru ụwa ọnụ tupu ụlọ ọrụ amalite.

Ịbụ mmadụ na nnukwu mgbanwe ihu igwe na akụkọ ihe mere eme nke Ụwa

15.000 afọ gara aga, Homo sapiens agbasawo n'ụwa niile. Dịkarịa ala, maka mpaghara ndị ahụ na-adịghị ekpuchi ice na-adịgide adịgide. Otú ọ dị, njedebe nke oge ikpeazụ nke Great Ice Age, Ice Age, wetara nnukwu mgbanwe n'ụdị anyị. N'ime narị afọ iri sochiri oké mgbanwe ihu igwe, ụmụ mmadụ kwụsịrị ịbụ ndị na-akwagharị, ndị na-achụ nta, ma malite ibi.

N'ime nnyocha e bipụtara na njedebe nke afọ gara aga site na Universities of Alicante na Algarve, o nyochara otú mgbanwe a si mee na Atlantic facade nke Iberian Peninsula. Ịchọ nri malitere ịbawanye ọnụ ọgụgụ ndị bi na mpaghara nke gafere Duero, Guadiana na oké osimiri. A na-enwekwu nri ị ga-ahọrọ.

Enwekwara mgbanwe na ndabere nke oke okpomọkụ. N'oge ihe omume ihu igwe nke a na-akpọ 8200, okpomọkụ ụwa dara n'etiti 2 na 4 degrees Celsius. Dị ka Mahadum Alicante si kwuo, n'ụsọ oké osimiri Atlantic, nju oyi a na-esonyere mgbanwe na oke osimiri. Na mberede, ọnụ mmiri Tagus, nke gbatịrị taa ruo Lisbon na parish ya, juputara na nri na ụdị oriri, nke butere oke nrigbu nke akụrụngwa mmiri. mgbawa igwe mmadụ na mpụta nke ebe obibi kwụsiri ike nke mbụ.

Republics na alaeze ukwu enweghị ike ịgbanwe

Chọta fossils, decipher foss, kpokọta akara ihu igwe tupu akụkọ ihe mere eme... Rnsuso akara nke gara aga bụ mgbagwoju anya. Otú ọ dị, site n'ichepụta ihe odide, karịsịa akwụkwọ papaịrọs na akpụkpọ anụ, ihe niile gbanwere. Ọ bụ mgbe ahụ ka akụkọ ihe mere eme malitere ikwu banyere ọdịnihu. Ọ bụrụ na anyị chọrọ ịmata ihe mere Gris oge ochie ma ọ bụ otú Alaeze Ukwu Rom si pụọ, anyị aghaghị ịgụ ya.

Ọtụtụ iri afọ ikpeazụ nke Rom Republic bụ ọgba aghara ọha na eze mara. Mgba ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke sochiri ogbugbu nke Julius Caesar mere ka Alaeze Ukwu ahụ nwee ohere, dabara n'oge oyi, ihe ubi na-adịghị mma na ụnwụ nri n'ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ókèala nile nke ndị Rom na-achị. A maara data ndị a naanị site na akụkọ ihe mere eme edere nke echekwara kemgbe ahụ. N'ime ọgba aghara ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ụnwụ nri na ọgba aghara ọha na eze tinyere ntu ikpeazụ n'ime igbe ozu mba ahụ.

Ugbu a, anyị makwaara 43 na 42. C. bụ oyi kacha n'ime afọ 2500 gara aga. Nnyocha e bipụtara na Julaị 2020 jikọtara oyi oyi ahụ na mgbawa abụọ bụ isi mgbawa na ugwu mgbawa Okmok nke Alaska ugbu a. ntụ ya gbochiri anyanwụ ruo ọtụtụ afọ, na-eme ka ahụ́ jụrụ oyi n'ebe ugwu n'Ebe Ugwu Ụwa; usoro mmiri ozuzo gbanwekwara.

Alaeze ukwu ndị malitere mgbe ọdịda Rome enweghị ike ịgbanahụ mgbanwe nke ihu igwe. Na narị afọ nke atọ nke oge anyị, ógbè Fayoum nke Ijipt bụ ebe a na-adọba ụgbọala Rom, Osimiri Naịl gbakwara ebe bụ́ isi ọrụ ugbo kasịnụ nke alaeze ukwu ahụ. Otú ọ dị, n'ihe dị ka afọ 260 d. C., ihe ubi malitere ịda na mmepụta nke ọka a gbanwere na ịzụ ewu, bụ nke na-eguzogide ọgwụ. Esemokwu gbasara ịnweta mmiri aghọọla ihe a na-ahụkarị. na mbelata mkpụrụ emewokwa ka ụtụ isi dị ala na nnukwu njem n'ebe ugwu. N'ime ọtụtụ afọ, mpaghara ahụ ga-atọgbọ chakoo.

Ọzọkwa, mgbanwe ihu igwe bụ mmalite nke ihe niile. N’ime afọ ndị ahụ, ihe omume ụfọdụ (nke a na-amabeghị, ọ bụ ezie na ọ pụrụ ịbụ mgbawa mgbawa ọzọ) gbanwere ụkpụrụ nke udu mmiri na-enye mmiri n’isi mmiri Naịl kwa afọ. Mgbanwe ahụ dịkwa na mberede (dị ka nchọpụta e bipụtara na Nọvemba), na-ebute oke ụkọ mmiri ozuzo.

Ọnọdụ ihu igwe abụghị ihe pụrụ iche n'oge anyị, ọ bụ ezie na mgbanwe na-agba ọsọ na ihe kpatara ya. Mgbanwe ihu igwe emewo akụkọ ihe mere eme anyị. Ihe mmụta achịkọtala kemgbe ọtụtụ puku afọ gbasara ihe ga-esi na nsogbu ihu igwe pụta. Ee, ihe dị nnọọ iche taa. Maka oge mbụ, anyị na-eche nsogbu ihu igwe ihu, anyị na-ahụ na ọ na-abịa ma anyị nwere ike ịkwụsị ya. Anaghị emepụta ya site na mgbanwe mgbawa ugwu ma ọ bụ oke osimiri. Ha bụ Homo sapiens n'onwe ha na-anwale ikike ha nwere ime mgbanwe maka mgbanwe ihu igwe.

Enwere m olileanya na site na ozi a ị nwere ike ịmụtakwu banyere nnukwu mgbanwe ihu igwe na akụkọ ihe mere eme nke Ụwa.


Ọdịnaya nke isiokwu agbaso ụkpụrụ anyị nke ụkpụrụ nduzi. Kpesa mmejọ pịa ebe a.

Bụrụ onye mbụ ịza ajụjụ

Hapu okwu gi

Adreesị email gị agaghị bipụtara.

*

*

  1. Rụ ọrụ maka data: Miguel Ángel Gatón
  2. Nzube nke data: Nchịkwa SPAM, njikwa okwu.
  3. Ikike: Nkwenye gị
  4. Nkwurịta okwu nke data: Agaghị agwa ndị ọzọ data ahụ ma ọ bụghị site na iwu.
  5. Nchekwa data: Ebe nchekwa data nke Occentus Networks (EU) kwadoro
  6. Ikike: Oge obula inwere ike igbachi, weghachite ma hichapụ ihe omuma gi.