mbara igwe radieshon

mbara igwe radieshon

Mgbe anyị na-ekwu maka eluigwe na ala na ihe ndị mejupụtara ya, anyị na-ekwukarị banyere ya mbara igwe radieshon. Ọ bụ ụdị ume nke na-agafe na mbara igwe. A na-achọta ya n'ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ akụkụ niile nke eluigwe na ala ma nwee ihe mejupụtara ya dịtụ iche.

N'isiokwu a, anyị ga-agwa gị ihe radieshon cosmic bụ, mkpa ya, ihe mejupụtara ya na ọtụtụ ihe ndị ọzọ.

Kedu ihe bụ radieshon mbara igwe

mbara igwe radieshon nke eluigwe na ala

Igwe ọkụ na-agba agba bụ ụdị ume nke na-esi n'akụkụ niile dị na mbara igwe na-agafe. Ihe mejupụtara radieshon a bụ nke subatomic particles, tumadi protons na electrons nwere ike dị elu, na-aga n'ọsọ ọsọ nso n'ọsọ ọkụ. Ụmụ irighiri ihe ndị a na-esi n’ebe dị iche iche dị na mbara igwe, dị ka kpakpando, mgbawa supernova, na oghere ojii.

Otu n'ime isi mmalite kachasị mkpa nke radieshon nke mbara igwe bụ anyanwụ, anyanwụ na-ebunye ụmụ irighiri ihe, nke a maara dị ka ifufe anyanwụ, nke na-agafe mbara igwe wee rute ụwa. Otú ọ dị, radieshon mbara igwe na-abịa ọ bụghị nanị site na anyanwụ, kamakwa site na kpakpando ndị ọzọ na ihe ndị dị anya na mbara igwe. Ụmụ irighiri ihe ndị a na-aga ọtụtụ puku afọ ọkụ site na mbara igwe tupu ha erute anyị.

Ka ụmụ irighiri ihe ndị a nwere ike dị elu na-adakọ na ikuku ụwa, ha na ụmụ irighiri ikuku na-emekọrịta ihe ma na-emepụta mkpọda nke ụmụ irighiri ihe nke abụọ. Ihe ndị a nke abụọ bụ ndị na-emecha rute n'elu ụwa, ebe enwere ike ịhụ ha site na ngwa ndị nwere mmetụta.

Igwe radieshon cosmic bụ akụkụ ebumpụta ụwa nke mbara ụwa na gburugburu ụwa, yana obere ntakịrị. adịghị enye mmadụ ihe ize ndụ dị ukwuu. Agbanyeghị, n'ọnọdụ ụfọdụ, dị ka ụgbọ elu mbara igwe ogologo ma ọ bụ ikpughe n'ebe dị elu, ndị na-agụ mbara igwe na ndị njem ụgbọ elu nwere ike kpughee ọkwa radieshon dị elu karịa n'elu ụwa. N'ihi nke a, a na-enyocha ma na-atụle ya na nhazi ozi mbara igwe na ụlọ ọrụ ụgbọ elu.

Ngwakọta

radieshon nke cosmos

Igwe radieshọn nke mbara igwe nwere akwara atọm ionized ume nke ahụ mee njem site na mbara igwe na ọsọ dị nso na ọsọ ọkụ (ihe dịka 300.000 km / s). Eziokwu ahụ bụ na ha bụ ionized na-egosi na ha enwetala ụgwọ eletrik n'ihi na a napụrụ ha electrons, ma ọ dị oke njọ, ihe ndị a na-eme ka ihe ndị a na-eme ka anyị na ihe niile dị anyị gburugburu.

A na-ekesa nuclei ndị mejupụtara ụzarị mbara igwe n'ụzọ dị iche karịa ihe na-enye anyị ọdịdị. Hydrogen na helium bara ụba na mbara igwe karịa ụzarị mbara igwe, yana ihe ndị ọzọ dị arọ, dị ka lithium, beryllium ma ọ bụ boron, ha ji okpukpu 10.000 bara ụba na radieshon mbara igwe.

Otu n'ime njirimara kachasị mkpa nke radieshon mbara igwe bụ isotropy ya zuru oke. Oke a na-egosipụta na ọkụ na-ada otu ugboro site n'akụkụ niile, nke pụtara na ọtụtụ isi mmalite nwere ike imepụta ha ga-ebikọrịrị n'otu oge.

Mmalite nke radieshon mbara igwe

radieshon na-abịa site na anyanwụ

Ụzarị mbara igwe abụghị kpọmkwem ihe si na Big Bang pụta. N'ime akụkụ mbụ nke nguzobe nke eluigwe na ala, nke malitere ihe dị ka ijeri afọ 13.800 gara aga. Nuclei atọm ole na ole ka hydrogen na helium ka emepụtara. Ha bụ ndị kasị baa ụba, na-esonyere nanị obere lithium na beryllium, nkesa nke, dị ka anyị hụworo, adịghị adabakọ na nke atomiki nuclei nke mejupụtara ụzarị mbara igwe.

Akụkụ dị mkpa nke radieshon nke na-abanye na mbara ikuku ụwa sitere na anyanwụ, nke a maara na ọ bụ kpakpando kacha nso. Otú ọ dị, ọ bụghị ma ọlị bụ nanị isi iyi nke radieshon mpụga na-erute Ụwa. Ọtụtụ n'ime ụzarị mbara igwe anyị na-enweta sitere na mbara igwe anyị sitere na kpakpando ndị ọzọ. Ha na-eji nnukwu ume na-agafe na mbara igwe ruo mgbe ha na atom dakọtara na elu elu ikuku ikuku ụwa.

A na-ejikọta ihe ndị na-emepụta ihe ndị na-emepụta ihe nkịtị na anyị onwe anyị n'ime isi nke kpakpando. Ọ bụrụ na ịchọrọ ịmata kpọmkwem ka usoro a si arụ ọrụ, ị nwere ike ịkpọtụrụ isiokwu anyị raara nye ndụ kpakpando, ma ugbu a, cheta na ihe dịka 70% nke oke ya bụ hydrogen. 24% ruo 26% helium, na 4% ruo 6% bụ ngwakọta nke ihe kemịkal dị arọ karịa helium.

Igwe ojii nke uzuzu na gas nke na-etolite kpakpando site na njigide ndọda na-abawanye okpomọkụ ya ruo mgbe agbanwuru ọkụ nuklia na mmeghachi omume ngwakọta nke mbụ na-amalite na isi ya. Usoro a na-enye kpakpando ohere ịhapụ ume ma mepụta ihe dị arọ karịa hydrogen na helium. Ka kpakpando na-agwụ mmanụ ụgbọala, ọ na-emezigharị iji kwado nguzozi hydrostatic.

Ngwongwo a na-eme ka kpakpando kwụsie ike n'ọtụtụ oge ndụ ya na-arụ ọrụ, ebe ọ bụ na ndọda ndọda "na-adọta" ihe kpakpando ahụ n'ime, na-edozi site na nrụgide gas na radieshon nke kpakpando na-ewepụta. Kpakpando ndị ahụ "na-adọkpụrụ" okwu n'agbanyeghị na mmanụ ụgbọala ha abụghị ebighi ebi.

ụwa na-echebe anyị

Ụwa anyị nwere ọta abụọ bara nnọọ uru nke na-echebe anyị pụọ n'ụzarị anyanwụ na radieshon mbara igwe gafere ókè nke usoro mbara igwe anyị: ikuku na oghere magnetik nke ụwa. Nke ikpeazụ sitere na isi ụwa gafere ionosphere, na-eme mpaghara a maara dị ka magnetosphere, nke nwere ike ichegharị ihe ndị ebubo ebubo n'akụkụ okporo osisi magnetik nke ụwa. Usoro a na-echebe anyị nke ukwuu site na ifufe anyanwụ na ụzarị mbara igwe.

Otú ọ dị, nke ahụ anaghị akwụsị ụfọdụ nuclei ume dị elu ka ha na ụmụ irighiri ihe na-agbakọta na mbara ikuku, na-eme ka mmiri ozuzo nke obere ihe dị ize ndụ, ihe ike dị ala nke na-erute n'elu ụwa mgbe ụfọdụ. Nke a bụ ya mere ikuku na-arụkwa ọrụ nchebe dị oke mkpa.

Enwere m olileanya na site na ozi a, ị ga-amụtakwu banyere ihe radieshon cosmic bụ, mmalite ya na ọtụtụ ihe ndị ọzọ.


Bụrụ onye mbụ ịza ajụjụ

Hapu okwu gi

Adreesị email gị agaghị bipụtara. Chọrọ ubi na-akara na *

*

*

  1. Rụ ọrụ maka data: Miguel Ángel Gatón
  2. Nzube nke data: Nchịkwa SPAM, njikwa okwu.
  3. Ikike: Nkwenye gị
  4. Nkwurịta okwu nke data: Agaghị agwa ndị ọzọ data ahụ ma ọ bụghị site na iwu.
  5. Nchekwa data: Ebe nchekwa data nke Occentus Networks (EU) kwadoro
  6. Ikike: Oge obula inwere ike igbachi, weghachite ma hichapụ ihe omuma gi.