Gịnị bụ eserese foto

map evolushọn

Geography nwere ọtụtụ alaka dị mkpa na-amụ akụkụ dị iche iche nke ụwa anyị. Otu n'ime alaka ndị a bụ eserese eserese. Cartography bụ ihe na-enyere anyị aka ịmepụta map ndị anyị na-eji tụgharịa iji hụ ebe ndị ahụ anya. Otú ọ dị, ọtụtụ ndị amaghị kedu ihe bụ cartography ma ọ bụ gịnị bụ ịdọ aka ná ntị a na-ahụ maka ya.

Ya mere, anyị ga-arara isiokwu a na-agwa gị ihe niile mkpa ka ị mara banyere ihe cartography bụ na ya àgwà.

Gịnị bụ eserese foto

Gịnị bụ social map

Cartography bụ ngalaba nke ọdịdị ala nke na-ekwu maka ihe ngosi eserese nke mpaghara mpaghara, n'ozuzu n'akụkụ abụọ na n'usoro ọdịnala. N'ikwu ya n'ụzọ ọzọ, eserese eserese bụ nka na sayensị nke imepụta, nyocha, ịmụ na ịghọta maapụ ụdị niile. Site na ndọtị, ọ bụkwa map ndị dị adị na akwụkwọ ndị yiri ya.

Cartography bụ sayensị ochie na nke ọgbara ọhụrụ. Ọ na-agbalị imezu ọchịchọ mmadụ iji anya ya gosipụta elu ụwa, nke siri ike n'ihi na ọ bụ geoid.

Iji mee nke a, sayensị malitere usoro ntule nke e bu n'obi mee ka ọ bụrụ ihe nhata n'etiti oghere na ụgbọ elu. N'ihi ya, o wuru visual Ẹkot nke geographic contours nke Ụwa, ya undulations, ya angles, niile n'okpuru ụfọdụ n'ike-n'ike na a priori njirisi ịhọrọ ihe ndị dị mkpa na ndị na-adịghị.

Mkpa nke eserese

Ihe osise eserese dị mkpa taa. Ọ bụ ihe dị mkpa maka mmemme ijikọ ụwa ọnụ niile, dị ka azụmahịa mba ụwa na njem mba ofesi, n'ihi na ha chọrọ ntakịrị ihe ọmụma banyere ebe ihe dị n'ụwa.

Ebe ọ bụ na akụkụ nke Ụwa buru ibu nke na ọ gaghị ekwe omume ịtụle ya n'ozuzu ya, eserese bụ sayensị nke na-enye anyị ohere ịnweta nso nso a.

alaka cartography

kedu ihe bụ cartography

Ihe osise eserese nwere alaka abụọ: eserese izugbe na eserese isiokwu.

  • Ihe osise izugbe. Ndị a bụ ihe nnọchianya nke ụwa nke ọdịdị sara mbara, ya bụ, maka ndị niile na-ege ntị na maka ebumnuche ozi. Maapụ ụwa, maapụ mba, bụ ọrụ niile nke ngalaba a.
  • Ihe osise eserese. N'aka nke ọzọ, ngalaba a na-elekwasị anya n'ọdịdị ala ya na akụkụ ụfọdụ, isiokwu ma ọ bụ ụkpụrụ ụfọdụ, dịka akụ na ụba, ọrụ ugbo, ihe agha, wdg. Dịka ọmụmaatụ, map ụwa nke mmepe sorghum dabara n'ime alaka ụlọ ọrụ a.

Dị ka anyị kwuru na mmalite, eserese eserese nwere nnukwu ọrụ: iji kọwaa ụwa anyị n'ụzọ zuru ezu na ogo dị iche iche nke ziri ezi, ọnụ ọgụgụ na ụzọ dị iche iche. Ọ na-egosikwa ọmụmụ ihe, ntụnyere na nkatọ nke maapụ na nnochite anya ndị a iji kparịta ike ha, adịghị ike ha, mmegide na nkwalite nwere ike ime.

A sị ka e kwuwe, ọ nweghị ihe dị mma gbasara maapụ: ọ bụ ihe na-akọwa nkà na ụzụ na omenala, ihe omimi nke mmepe mmadụ nke sitere n'otu akụkụ site n'ụzọ anyị si eche ụwa anyị.

ihe odide cartographic

N'ikwu ya n'ụzọ sara mbara, eserese eserese na-adabere n'ọrụ nnochite anya ya na usoro ihe dị iche iche na echiche ndị na-enye ya ohere ịhazi nke ọma ọdịnaya dị iche iche nke maapụ dịka nleba anya na ọnụ ọgụgụ ụfọdụ siri dị. Ihe ndị a katographic bụ:

  • Akara: Ebe ọ bụ na ụwa buru ibu, iji nọchite anya ya n'anya, anyị kwesịrị iweda ihe n'ụzọ a na-ahụkarị iji debe oke. Dabere n'ọ̀tụ̀tụ̀ e ji mee ihe, a ga-atụ anya n'ogologo a na-atụkarị n'ime kilomita na centimita ma ọ bụ milimita, na-ewepụta ụkpụrụ kwekọrọ.
  • Myiri: Edebere ụwa ka ọ bụrụ ahịrị abụọ, ntọala nke mbụ bụ ahịrị ndị yiri ya. Ọ bụrụ na e kewara ụwa ụzọ abụọ nke na-amalite site na equator, mgbe ahụ, ihe yiri ya bụ ahịrị yiri axis ahụ a na-eche n'echiche, nke na-ekewa ụwa na mpaghara ihu igwe, malite na ahịrị abụọ ọzọ a na-akpọ ebe okpomọkụ (Cancer na Capricorn).
  • Meridian: Ahịrị ahịrị nke abụọ nke na-ekewa ụwa site na mgbakọ, ndị meridian na-adabere na ihe ndị yiri ya, bụ "axis" ma ọ bụ Central meridian na-agafe na Royal Greenwich Observatory (nke a maara dị ka "zero meridian" ma ọ bụ "Greenwich meridian"). London, usoro iwu dabara na axis nke ntụgharị nke ụwa. Kemgbe ahụ, ụwa ekewaala ụzọ abụọ, kewara 30º ọ bụla site na meridian, na-ekewa gburugburu ụwa n'ime usoro nke akụkụ.
  • Nnenna Site na ijikọ latitudes na meridians, ị ga-enweta grid na usoro nhazi nke na-enye gị ohere ikenye latitude (ekpebisi ike site na latitudes) na longitude (nke meridians kpebisiri ike) ruo ebe ọ bụla n'ala. Ngwa nke tiori a bụ ka GPS si arụ ọrụ.
  • akara eserese: Maapụ ndị a nwere asụsụ nke ha ma nwee ike ịchọpụta njirimara mmasị dịka mgbakọ dị iche iche siri dị. Ya mere, dịka ọmụmaatụ, a na-ekenye ụfọdụ akara na obodo, ndị ọzọ na isi obodo, ndị ọzọ na ọdụ ụgbọ mmiri na ọdụ ụgbọ elu, wdg.

Dijitalụ eserese

Ebe ọbịbịa nke mgbanwe dijitalụ na njedebe nke narị afọ nke XNUMX, sayensị ole na ole agbanarị mkpa ọ dị iji kọmpụta. N'okwu a, eserese dijitalụ bụ ojiji nke satịlaịtị na ihe ngosi dijitalụ mgbe ị na-eme maapụ.

Ya mere, usoro ochie nke ịse na ibipụta akwụkwọ ugbu a bụ okwu nke onye nchịkọta na nke mkpụrụ vaịn. Ọbụna ekwentị kacha dị mfe taa nwere ohere ịntanetị na ya mere na maapụ dijitalụ. Enwere nnukwu ozi enwere ike ịbanye, ha nwekwara ike ịrụ ọrụ mmekọrịta.

ihe osise na-elekọta mmadụ

maapụ ụwa

Maapụ ọha mmadụ bụ usoro mkpokọta nke eserese ntinye aka. Ọ na-achọ imebi ụkpụrụ iwu na omenala ndị na-eso eserese ọdịnala na-adabere na njirisi ebumnuche gbasara etiti ụwa. mkpa mpaghara na njirisi ndọrọ ndọrọ ọchịchị ndị ọzọ yiri ya.

Ya mere, eserese mmekọrịta mmadụ na ibe ya bilitere site n'echiche bụ na ọ nweghị ọrụ eserese na-enweghị obodo, na ekwesịrị ịme eserese ahụ dịka o kwere mee.

Akụkọ ihe mere eme nke eserese

A mụrụ eserese eserese site n'ọchịchọ mmadụ inyocha na itinye ihe egwu, nke mere na mmalite akụkọ ihe mere eme: maapụ mbụ na akụkọ ihe mere eme malite na 6000 BC. c., gụnyere frescoes sitere na Çatal Hüyük nke Anatolian oge ochie. Ma eleghị anya, mkpa maka eserese eserese bụ n'ihi nguzobe nke ụzọ ahia na atụmatụ agha maka mmeri, ebe ọ bụ na ọ nweghị mba nwere ókèala n'oge ahụ.

Map mbụ nke ụwa, ya bụ, map mbụ nke ụwa dum nke ndị Western Western maara kemgbe narị afọ nke abụọ AD, bụ ọrụ nke Roman Claudius Ptolemy, ikekwe iji meju ọchịchọ nke Alaeze Ukwu Rom dị mpako iji gbochie nnukwu ya. ókè-ala.

N'aka nke ọzọ, n'oge Middle Ages, Ihe osise Arabic bụ nke kacha mepụta n'ụwa, China malitekwara na narị afọ nke ise AD A na-eme atụmatụ na ihe dị ka map 1.100 nke ụwa anwụọla site n'oge emepechabeghị anya.

Ezigbo mgbawa nke eserese Western mere na mgbasawanye nke alaeze ukwu Europe mbụ n'etiti narị afọ nke iri na ise na nke iri na asaa. Na mbụ, ndị na-ese foto na Europe depụtaghachiri maapụ ochie ma jiri ya mee ihe ndabere maka nke ha, ruo mgbe e mepụtara compass, teliskop, na nyocha mere ka ọ gụsie ha agụụ ike maka nkenke nke ọma.

Ya mere, ụwa kacha ochie, ihe nlere anya nke akụkụ atọ kacha ochie dị ndụ nke oge a, nke dị na 1492, bụ ọrụ nke Martín Behaim. E debanyere United States (n'okpuru aha ahụ) na United States na 1507, ma map mbụ nwere equator gụsịrị akwụkwọ pụtara na 1527.

N'akụkụ ụzọ, ụdị faịlụ nke cartographic agbanweela ọtụtụ ihe na okike. Ejiri aka rụọ eserese ndị dị n'ala mbụ maka ịnyagharị site na iji kpakpando dịka ntụnye aka.

Ma ha nwetara ngwa ngwa site na nbipụta nke teknụzụ eserese ọhụrụ dị ka mbipụta na lithography. N'oge na-adịbeghị anya, ọbịbịa nke ngwa eletrọnịkị na kọmpụta agbanweela ụzọ e si emepụta maapụ ruo mgbe ebighị ebi. Satellite na usoro nhazi ụwa ugbu a na-enye ihe oyiyi ụwa ziri ezi karịa ka ọ dị na mbụ.

Enwere m olileanya na site na ozi a ị nwere ike ịmụtakwu banyere ihe eserese na njirimara ya.


Ọdịnaya nke isiokwu agbaso ụkpụrụ anyị nke ụkpụrụ nduzi. Kpesa mmejọ pịa ebe a.

Bụrụ onye mbụ ịza ajụjụ

Hapu okwu gi

Adreesị email gị agaghị bipụtara.

*

*

  1. Rụ ọrụ maka data: Miguel Ángel Gatón
  2. Nzube nke data: Nchịkwa SPAM, njikwa okwu.
  3. Ikike: Nkwenye gị
  4. Nkwurịta okwu nke data: Agaghị agwa ndị ọzọ data ahụ ma ọ bụghị site na iwu.
  5. Nchekwa data: Ebe nchekwa data nke Occentus Networks (EU) kwadoro
  6. Ikike: Oge obula inwere ike igbachi, weghachite ma hichapụ ihe omuma gi.