Gịnị kpatara na Pluto abụghị ụwa?

gịnị kpatara pluto abụghị ụwa

Pluto, mbara ala echefuru echefu, abụghịzi mbara ala. N'usoro mbara igwe anyị, enwerebu mbara ala itoolu ruo mgbe a kọwapụtara ma mbara ala ọ̀ bụ mbara ala ma ọ bụ na ọ bụghị, Pluto ga-esikwa na njikọ nke mbara ala pụta. N'afọ 2006, a ghọtara ya dị ka mbara ala dwarf mgbe afọ 75 rụchara ọrụ na ụdị mbara ala. Otú ọ dị, mkpa nke mbara ala a dị ukwuu n'ihi na ahụ eluigwe nke na-agafe gburugburu ya bụ Pluto. Ọtụtụ ndị amaghị gịnị kpatara pluto abụghị ụwa.

N'ihi nke a, anyị ga-arara isiokwu a na-agwa gị ihe bụ isi ihe mere Pluto na-adịghị a mbara ala na ihe àgwà ya.

Isi atụmatụ

Planet Pluto

Ụwa dwarf na-agba anyanwụ gburugburu afọ 247,7 ọ bụla ma na-ekpuchi nkezi anya nke ijeri kilomita 5.900. Ọnụ ọgụgụ Pluto hà nhata 0,0021 ugboro n'ogo ụwa. ma-ọbụ otu ụzọ n’ụzọ ise nke oke ọnwa. Nke a na-eme ka ọ dị obere ka a na-ewere ya dị ka mbara ala.

Ee, ọ bụla ụwa nke International Astronomical Union maka afọ 75. Na 1930, ọ natara aha ya n'aka chi ndị Rom nke ụwa.

N'ihi nchọpụta nke mbara ala a, e mechara chọpụta ihe ndị dị ka Kuiper Belt. A na-ewere ya dị ka mbara ala dwarf kasị ukwuu, n'azụ Eris. A na-emepụta ya karịsịa site n'ụdị ice ụfọdụ. Anyị na-ahụ na ice bụ methane oyi kpọnwụrụ, nke ọzọ bụ mmiri, nke ọzọ bụ nkume.

Ozi gbasara Pluto dị oke oke, n'ihi na nkà na ụzụ kemgbe 1930s enwebeghị ọganihu zuru oke iji nye nchọpụta dị ịrịba ama nke ihe ndị dị anya site na Ụwa. Ruo mgbe ahụ, ọ bụ naanị mbara ala nke ụgbọ elu anaghị eleta.

Na July 2015, ekele maka ọrụ ọhụụ ọhụrụ nke hapụrụ Ụwa na 2006, o nwere ike iru ụwa dwarf wee nweta ọtụtụ ozi. Ozi a na-ewe otu afọ iji ruo ụwa anyị.

Ozi gbasara mbara ala dwarf

pluto elu

N'ihi mmụba na mmepe nke teknụzụ, a na-enweta ọtụtụ nsonaazụ na ozi gbasara Pluto. Ya orbit bụ nnọọ pụrụ iche, nyere mmekọrịta ntụgharị ya na satịlaịtị, axis nke ntụgharị ya, na mgbanwe na oke ọkụ na-akụ ya. Ụdị mgbanwe ndị a niile na-eme ka mbara ala dwarf a bụrụ nnukwu mmasị maka obodo sayensị.

Ọ bụ ihe dịpụrụ adịpụ site na anyanwụ karịa ụwa ndị ọzọ mejupụtara usoro mbara igwe. Agbanyeghị, n'ihi ịdị omimi nke orbit ya, ọ dị afọ 20 nso karịa orbit Neptune. Pluto gafere orbit nke Neptune na Jenụwarị 1979 ma ọ bịaruteghị Anyanwụ ruo Maachị 1999. Ihe omume a agaghị eme ọzọ ruo Septemba 2226. Ka otu mbara ala na-abanye na orbit nke ọzọ, ọ dịghị ihe nwere ike ịdaba. Nke a bụ n'ihi na orbit dị ogo 17,2 n'ihe metụtara ụgbọ elu eklips. N'ihi nke a, ụzọ nke orbits pụtara na mbara ala adịghị ezute.

Pluto nwere ọnwa ise. Ọ bụ ezie na nha ya dị ka nke asteroid anyị, ọ nwere ọnwa 4 karịa anyị. Ọnwa kasị ukwuu, nke a na-akpọ Charon, dị ihe dị ka ọkara nke Pluto.

Eluigwe na mejupụtara

Ikuku Pluto dị pasentị 98 nitrogen, methane, na ụfọdụ nchọta carbon monoxide. Gas ndị a na-etinye ụfọdụ nrụgide n'elu ụwa, ọ bụ ezie na ọ dị ihe dịka 100.000 ugboro na-erughị nrụgide dị n'ụwa na ọkwa oke osimiri.

A chọtakwara methane siri ike, n'ihi ya, a na-eche na okpomọkụ nke mbara ala dwarf dị n'okpuru 70 Kelvin. N'ihi ụdị orbit pụrụ iche, okpomọkụ nwere oke mgbanwe dị n'akụkụ ya. Pluto nwere ike ịnọ nso dịka 30 AU n'anyanwụ yana ruo 50 AU site na anyanwụ. Ka ọ na-apụ site na anyanwụ, ikuku dị mkpa na-etolite na mbara ala, nke na-ajụ oyi wee daa n'elu.

N'adịghị ka mbara ala ndị ọzọ dị ka Saturn na Jupiter, Pluto dị oke nkume ma e jiri ya tụnyere mbara ala ndị ọzọ. Mgbe nyochachara, e kwubiri na ọtụtụ n'ime nkume ndị dị na mbara ala dwarf na-ejikọta na ice n'ihi obere okpomọkụ. Dị ka anyị hụrụ na mbụ, ice nke dị iche iche si malite. Ụfọdụ na-agwakọta na methane, ndị ọzọ na mmiri, wdg.

Enwere ike ịgụta nke a maka ụdị ngwakọta kemịkalụ na-eme na obere okpomọkụ na nrụgide n'oge e guzobere mbara ala. Ụfọdụ ndị ọkà mmụta sayensị tulee na Pluto bụ n'ezie ọnwa Neptune furu efu. Nke ahụ bụ n'ihi na ọ ga-ekwe omume na a tụbara mbara ala dwarf n'ime orbit dị iche iche n'oge e guzobere usoro mbara igwe. Ya mere, Charon na-etolite site na nchịkọta nke ihe dị mfe site na nkukota.

Ntughari nke Pluto

Pluto na-ewe ụbọchị 6.384 iji mechaa otu ntụgharị n'ihi na e jikọtara ya na orbits nke ọnwa. Ọ bụ ya mere Pluto na Charon ji nọrọ n'otu akụkụ mgbe niile. Oghere ntụgharị nke ụwa bụ ogo 23, ebe axis asteroid nke ntụgharị bụ ogo 122. Osisi ndị ahụ fọrọ nke nta ka ọ bụrụ n'ụgbọ elu ha.

Mgbe mbụ a hụrụ ya, a na-ahụ ìhè si n'osisi ndịda ya. Ka echiche anyị banyere Pluto na-agbanwe, mbara ala dị ka ọ na-agba ọchịchịrị. Taa, anyị nwere ike ịhụ equator nke asteroid si Ụwa.

N'agbata afọ 1985 na 1990, mbara ala anyị kwekọrọ na charon's orbit. Ya mere, a pụrụ ịhụ eklips anyanwụ nke Pluto kwa ụbọchị. N'ihi eziokwu a, ọ ga-ekwe omume ịnakọta nnukwu ozi gbasara albedo nke ụwa dwarf a. Anyị na-echeta na albedo bụ ihe na-akọwapụta ngosipụta nke radieshon anyanwụ nke mbara ala.

Gịnị kpatara na Pluto abụghị ụwa?

ihe kpatara pluto abụghị ụwa

Na 2006, kpọmkwem na August 24, International Astronomical Union (IAU) nwere nzukọ dị oke mkpa: Kọwaa kpọmkwem ihe ụwa bụ. Nke ahụ bụ n'ihi na nkọwa ndị gara aga aghọtaghị kpọmkwem ihe mbara ala bụ, Pluto nọkwa na arụmụka ahụ, dịka onye na-enyocha mbara igwe Mike Brown chọpụtara ihe Eris dị ukwuu karịa Pluto na Kuiper Belt n'onwe ya. Nke a gbochiri mbara igwe n'oge ahụ, ebe ọ bụrụ na Pluto tozuru oke dị ka mbara ala, gịnị kpatara Iris emeghị? Ọ bụrụ otu a, mbara ala ole nwere ike fọdụrụ na eriri Kuiper?

Arụmụka ahụ batara ruo mgbe Pluto mechara tufuo aha ụwa n'oge nzukọ 2006 IAU. International Astronomical Union na-akọwa mbara ala dị ka ahụ gbara okirikiri gburugburu na-agba kpakpando gburugburu.. Ọzọkwa, mbara ala ga-enwerịrị orbits doro anya.

Pluto emezughị ihe ikpeazụ a chọrọ, ya mere a napụrụ ya n'ọchịchị ịbụ mbara ala na mbara igwe. Mana arụmụka ka na-emeghe, ụfọdụ na-arụ ụka na Pluto kwesịrị ịlaghachi na ndepụta gọọmentị. N'afọ 2015, NASA's New Horizons mission chọpụtara na ụwa "oge ochie" buru ibu karịa ka ndị na-enyocha mbara igwe chere.

Onye ọchịagha mgbasa ozi Alan Stern bụ otu n'ime ndị na-enyocha mbara igwe na-ekwenyeghị na nkọwa nke mbara ala ugbu a, na-arụ ụka na Pluto kwesịrị ịdị n'etiti mbara ala nke usoro mbara igwe.

Enwere m olileanya na site na ozi a, ị ga-amata ihe kpatara Pluto abụghị ụwa.


Nkwupụta, hapụ nke gị

Hapu okwu gi

Adreesị email gị agaghị bipụtara. Chọrọ ubi na-akara na *

*

*

  1. Rụ ọrụ maka data: Miguel Ángel Gatón
  2. Nzube nke data: Nchịkwa SPAM, njikwa okwu.
  3. Ikike: Nkwenye gị
  4. Nkwurịta okwu nke data: Agaghị agwa ndị ọzọ data ahụ ma ọ bụghị site na iwu.
  5. Nchekwa data: Ebe nchekwa data nke Occentus Networks (EU) kwadoro
  6. Ikike: Oge obula inwere ike igbachi, weghachite ma hichapụ ihe omuma gi.

  1.   Cesar dijo

    Dị ka mgbe niile isiokwu bụ magburu onwe, ma na-ezo aka ọdịnaya nyere site ọkà mmụta sayensị na dabeere na m «Socratic amaghị», m na-ewere na PLUTO bụ a Planet.